Хатырыкская сельская модельная библиотека им. М.А.Охлопковой

Аан бастакы ааҕар балаҕан ханна да буоларын курдук дьиэтэ-уота суох, ханна түбэһиэх, ыччат, дьон-сэргэ мустар сирдэригэр остуолга, дьааһыкка угуллан сырыттаҕа. Сэбиэскэй кэмҥэ улахан дьону үөрэтии маассабайдык саҕаламмыта. Хатырык үөрэхтээх ыччата мантан да туора турбатаҕа чахчы. Дьон-сэргэ ойуулаах-бичиктээх кинигэни сэргээн, харыстаан илдьэ сырыттахтара. Ол түмүгэр Максим Аммосов комсомолларга анаан ыыппыт 20 кинигэлэрэ 1940 сыллаахха 10 төгүл эбиллэн 1000 ахасааннаннаҕа… Мантан ыла кинигэ элбээн, дьон сырдыкка, сонуҥҥа тардыһыыта күүһүрэн,  туһунан дьиэ-уот наадата сытыытык турдаҕа.

Хатырык библиотеката тэриллиэҕиттэн ыла биирдиилээн ыал дьиэлэригэр көһө сылдьан үлэлээбитэ. Мария Алексеевна бэйэтин олорор дьиэтигэр төһө да элбэх буоллаллар биир хоһу библиотекаҕа туран биэрбитэ, убайын оҕолоро кыра буоланнар библиотекатын хоһун хатыы сылдьара.

 Урукку сылларга  библиотека анал дьиэтэ суох этэ. 1964 с. Хатырыктааҕы сельсовет председателэ Иван Иванович Попов нэһилиэк ис түһээнин  2-3 сылга муспутуттан саҥа библиотека дьиэтин тутуутун олохтоох ыччат дьонунан, бэйэтэ прорабтаан библиотекаҕа анал 96 м2 иэннээх саҥа дьиэ тутуллан 1964 с. тохсунньуга үлэҕэ киирбитэ. Бу үлэҕэ кулууп сэбиэдисэйэ  Д. Тихонов, киномеханик Слепцов В. быһаччы кыттыыны ылбыттара. Музейы манна көһөрөн аҕалбыттара.

Онтон бу библиотека икки дьиэтигэр ититэр систематын, турбалары, батареялары “Холбос” тутууга начальнига Ильин П. И., Варламов Н. Ф. хааччыйбыттар. Саҥалыы, толору мебелинэн, инвентарынан, оборудованиенан культура министерствота Босиков В. А., Григорьев П. В., снабжения начальнига Мярина А.Т. барытын толору биэрбиттэрэ.